Đánh giá cổ phiếu qua bốn yếu tố cơ bản
Người Hy Lạp cổ cho rằng đất, nước, lửa và không khí là những thành phần chính cấu tạo nên mọi sự vật, hay nói cách khác tất cả sự vật tồn tại đều là sự kết hợp của các nguyên tố này. Đầu tư cũng được hình thành không nằm ngoài quy luật trên. Quy luật đó được các nhà đầu tư sử dụng nhằm hiểu giá trị của cổ phiếu. Trong nội dụng của bài này, chúng tôi sẽ nói về 4 tỷ số tài chính cơ bản của một công ty và  trình bày cho các bạn những vấn đề liên quan đến cổ phiếu.

Đất: Tỷ số P/B (Hệ số giá trên giá trị sổ sách)Tỉ số P/B chỉ ra giá trị công ty trong trường hợp công ty được rao bán. tỷ số này rất hữu ích vì khi công ty trong giai đoạn khó khăn thì nó vẫn có giá trị lớn do lượng tài sản nắm giữ. Tài sản cố định bao gồm thiết bị, nhà cửa, đất đai, hay tất cả những thứ có thể bán được, bao gồm cả cổ phần và các khoản nợ. Với các công ty tài chính, tài sản cố định có thể dao động với thị trường khi giá trị cổ phiếu tăng hoặc giảm. Với những công ty công nghiệp thì giá trị tài sản lại dựa vào những tài sản hữu hình, và giá trị sẽ giảm tương ứng theo từng năm căn cứ vào khấu hao. Trong cả hai trường hợp, tỷ số P/B thấp sẽ có lợi cho bạn nhưng chỉ trong trường hợp tỷ số này chính xác. Có nghĩa là nhà đầu tư sẽ phải rất quan tâm đến tài sản thực tạo nên tỷ số P/B

Nước: Tỷ số P/E (Hệ số giá trên thu nhập của một cố phiếu)Tỉ số P/E có lẽ là tỷ số đáng quan tâm nhất trong tất cả các tỉ số. Cổ phiếu có thể tăng giá mà không cần bất cứ dấu hiệu tăng lãi nào trong đó, tỷ số P/E sẽ quyết định yếu tố cân bằng.Trong trường hợp lãi không được cộng vào giá thì cổ phiếu sẽ giảm giá.

Lý do rất đơn giản: trong trường hợp kinh doanh không thay đổi thì tỷ số P/E là khoảng thời gian cổ phiếu sẽ quay vòng  vốn đầu tư. 1 cổ phiếu có giá là 20 đôla với tỷ số lãi suất là 2 đôla trên 1 cổ phiếu thì tỷ số P/E là 10. Điều này có nghĩa là nếu không có gì thay đổi thì trong 10 năm bạn sẽ lấy lại được 10 đôla. Cổ phiếu có tỷ số P/E cao trong trường hợp nhà đầu tư dự đoán cổ phiếu sẽ thu được nhiều lợi nhuận. Khi nhà đầu tư mua một cổ phiếu với tỷ số P/E  là 30,thì có nghĩa trong suy nghĩ của họ, lãi suất sẽ hàng năm tăng gấp đôi. Nếu nó không xảy ra thì cổ phiếu sẽ có P/E theo tỷ số hợp lý hơn. Còn nếu cổ phiếu tăng lợi nhuận gấp đôi thì có lẽ tỷ số P/E vẫn ở mức cao. Chúng ta cũng nên lưu ý,chỉ nên so sánh tỷ số P/E giữa 2 công ty có chung một lĩnh vực và thị trường kinh doanh.

Không khí: Tỷ số PEG (Tỷ số Giá/Thu nhập trên mỗi cổ phiếu/Tăng trưởng thu nhập)Vì tỷ số P/E chưa đủ để đánh giá cho nên nhiều nhà đầu tư dùng đến tỉ số PEG. Thay vì chỉ quan tâm đến giá cả và lợi nhuận, tỷ số  PEG có liên quan chặt chẽ đến tỷ lệ phát triển lợi nhuận của công ty. PEG cũng được tính bằng tỷ số P/E của công ty chỉ ra tỷ số tăng lợi nhuận hàng năm . Tỷ số  PEG càng thấp thì lợi nhuận ước tính trong tương lai của cổ phiếu sẽ càng cao.

Nếu so sánh tỷ số PEG của 2 cổ phiếu, bạn sẽ thấy được giá trị bạn phải trả cho tăng trưởng của từng cổ phiếu. Tỷ số  PEG bằng 1 có nghĩa là bạn đang bị lỗ cho dù tỷ số vẫn đang tăng. PEG bằng 2 có nghĩa là bạn đang phải trả gấp 2 lần . Con số này chỉ mang tính lý thuyết bởi lẽ không có gì đảm bảo rằng tăng trưởng sẽ tiếp tục như trước. P/E cho biết công ty đang ở đâu còn PEG chỉ ra ước tính tăng trưởng của công ty. Khi nhận được thông tin này, nhà đầu tư sẽ phải quyết định có nên tiếp tục hướng đầu tư hay không( Trong vòng 5 năm, tỷ số  P/E có giảm hay không? Tỷ số PEG có đem lại lợi ích như P/E hay không?

Nước: EPS (Tiền lãi tính theo cổ phần)Khi tỷ số tăng trưởng chứng khoán có dấu hiệu chững lại thì luôn phải có vốn dự trữ. Đó là lý do vì sao cổ phiếu trả theo tiền lãi luôn thu hút các nhà đầu tư. Thậm chí khi giá giảm thì bạn vẫn được lợi. Bằng việc phân chia tỷ lệ lãi suất hàng năm của cổ phiếu với giá cổ phiếu, bạn đã có một tỷ số được hiểu như lãi suất tiền gửi của bạn với cơ hội tăng trưởng thông qua giá trị cổ phiếu.

Mặc dầu lý thuyết thì đơn giản nhưng vẫn có vài điều cần xem xét với tiền lãi tính theo cổ phần. Tiền lãi tính theo cổ phần không đồng nhất hay những khoản chi phí phải trả trong qua khứ chỉ ra rằng không thể tính được tiền lãi cổ phần trên thực tế. Giống nhu nước thì tiền lãi cổ phần có thể tăng hoặc giảm nên việc quy luật lên xuống của thủy triều cũng như tiền lãi cổ phần sẽ rất cần thiết cho việc quyết đinh có nên mua cổ phiếu hay không. Tiền lãi tính theo cổ phần sẽ khác nhau trong ngành công nghiệp, phục vụ công cộng hay ngân hàng. 

Không nên tách rời các tỷ số

P/E, P/B, PEG và EPS rất ít khi đứng một mình. Bằng việc kết hợp các phương pháp đánh giá,bạn có thể có một cái nhìn bao quát hơn về thì giá trị cổ phiếu. Bất cứ một tỷ lệ nào trong số các tỷ lệ này đều bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thanh toán ví dụ như dòng lưu chuyển tiền tệ. Bạn có rất nhiều phương tiện hỗ trợ phương pháp đánh giá, trong đó sư chênh lệch so sánh là yếu tố dễ dàng thực hiện.

Từ 4 thành phần cơ bản mà người Hy Lạp cổ đặt ra, ngày nay chúng ta có thể kể ra  đến 100 thành tố, một vài trong số này không rõ ràng nên chúng ta băn khoăn liệu chúng có phải là 1 trong 4 thành tố  cơ bản như nước, đất, lửa hay không khí không. Trong đầu tư cũng vậy, 4 yếu tố này cũng bị che lấp bởi vô vàn những yếu tố khác, tuy nhiên, việc phân tích lần lượt từng yếu tố luôn là phương pháp hữu hiệu để đánh giá xem cổ phiểu nào đáng để đầu tư.

***********

Trung tâm Đào tạo Quản trị Kinh doanh liên tục khai giảng các khóa Đào tạo:

 dFYL - Quản trị Tài chính cá nhân hiệu quả  khai giảng liên tục trong tháng 10    http://dopro.vn/chuong-trinh/chuong-trinh-dfyl-quan-ly-tai-chinh-ca-nhan...

 iLMS - Nghệ thuật Quản lý và Lãnh đạo khai giảng ngày 22/ 10 tại Hà Nội      http://www.inpro.vn/program/ilms-nghe-thuat-quan-ly-va-lanh-ao

 iFL - Quản trị Tài chính cho lãnh đạo khai giảng ngày  29/10 tại Hà Nội    http://www.inpro.vn/program/quan-tri-tai-chinh-cho-lanh-ao

 iB2B - Nghệ thuật bán hàng đến các Doanh nghiệp và Tổ chức khai giảng ngày 21/11

http://www.inpro.vn/program/b2b-nghe-thuat-ban-hang-en-doanh-nghiep-va-c...

 iMar - Marketing dành cho chuyên gia trẻ khai giảng ngày 23/11 tại Hà Nội

http://www.inpro.vn/program/nghe-marketing-danh-cho-chuyen-gia-tre-0