Ông Andy Grove cựu chủ tịch Intel cho rằng bộ phận lãnh đạo phụ trách việc làm và sự khuyến khích là cần thiết để mở rộng việc làm trong nước.

Gần đây, tôi được một người quen giới thiệu với ba nhà tư bản đầu cơ mạo hiểm từ Trung Quốc. Họ cho biết họ là những công ty đầy triển vọng về du lịch ở thung lũng Silicon. Tôi sống ở đó đã lâu, và hiểu một khu vực trở thành nơi hấp dẫn đầu tư toàn cầu như thế nào và tôi tự hào về việc này.

Thất nghiệp ở Bay Area mặc dù cao hơn tỷ lệ trung bình quốc gia (9,7%). Rõ ràng cơ quan đầu não về đổi mới ở thung lũng Silicon không tạo ra nhiều việc làm, không kể đến Châu Á, nơi mà những công ty công nghệ của Mỹ đã tạo ra nhiều việc làm trong nhiều năm.

Vấn đề cơ bản không phải là chi phí ở châu Á thấp hơn. Người Mỹ thích ý tưởng của những người làm việc trong gara phát minh ra những thứ thay đổi thế giới. Nhà báo Thomas L. Friedmen của New York Times gần đây tóm lược lại quan điểm này gọi nó là "Khởi động, không cứu trợ". Nếu Washington thực sự muốn tạo ra công việc, ông viết, thì họ nên quay lại khởi đầu.

Friedman đã sai. Khởi động là điều tuyệt vời nhưng tự chúng không thể tạo ra việc làm kỹ thuật. Điều gì đi sau thời điểm sáng tạo trong gara cũng quan trọng không kém. Đó là công ty mở rộng quy mô. Các công ty thực hiện những chi tiết của kế hoạch, tìm ra cách để làm những điều có thể chấp nhận được, xây dựng nhà máy, và thuê hàng nghìn người làm. Mở rộng quy mô là công việc khó khăn nhưng cần thiết để đổi mới.

Quá trình mở rộng quy mô bây giờ sẽ không xảy ra ở Mỹ, và chừng nào còn đầu tư tiền vào các công ty trẻ xây dựng nhà máy ở một nơi nào khác sẽ tiếp tục dẫn đến tình hình việc làm tồi tệ ở Mỹ.

Mở rộng quy mô trước kia được thực hiện tốt ở thung lũng Silicon. Các doanh nhân nghĩ ra việc đỏi mới. Các nhà đầu tư cho họ tiền để kinh doanh. Nếu những người sáng lập và các nhà đầu tư may mắn, công ty sẽ phát triển nhanh chóng và phát hành sản phẩm lần đầu ra công chúng, việc đó sẽ cấp tiền cho công ty tăng trưởng nhanh hơn.

Tôi đưa ra một ví dụ mà tôi đã trải qua. Năm 1968 có hai nhà kỹ thuật nổi tiếng cùng những người sáng chế dùng 3 triệu $ tiền mở Intel, làm những con chip bộ nhớ cho ngành công nghiệp máy tính. Từ đầu, chúng tôi đã phải tính toán xem chế tạo bao nhiêu con chip. Chúng tôi phải xây dựng nhiều nhà máy, đi thuê nhân công, đào tạo và giữ lại nhiều lao động, tạo ra mối quan hệ với những nhà cung cấp và lựa chọn hàng triệu thứ khác trước khi Intel trở thành công ty 1 tỷ $. Ba năm sau, công ty lần đầu đưa sản phẩm ra công chúng và lớn mạnh trở thành công ty kỹ thuật lớn nhất trên thế giới. Năm 1980, 10 năm sau khi ra mắt sản phẩm đầu tiên, khoảng 13000 người làm việc cho Intel ở Mỹ.

Không xa từ trụ sở của Intel ở Santa Clara, California, nhiều công ty khác đã phát triển. Công ty Tandem có quá trình hoạt động tương tự, và Sun Microsystem, Cisco, Netscapev.v cũng vậy. Một vài công ty không thể tồn tại và các công ty khác đã mua lại, nhưng mỗi công ty có khả năng tồn tại đã thêm vào hệ thống kỹ thuật phức tạp, sau đó tất cả đã đem lại một nơi được gọi là thung lũng Silicon.

Theo thời gian, chi phí tiền lương và chăm sóc sức khỏe tăng lên ở các công ty Mỹ mở ra tại Trung Quốc. Các công ty khám phá ra họ có thể sản xuất và thậm chí là sản xuất kỹ thuật ở nước ngoài sẽ rẻ hơn. Khi họ làm như vậy, lợi nhuận được cải thiện. Ban quản lý và các cổ đông vui mừng. Tiếp tục tăng trưởng, thập chi lợi nhuận cao hơn. Nhưng bộ phận chỉ đạo việc làm bắt đầu bối rối.

Ngày nay, số người làm việc sản xuất trong ngành công nghiệp máy tính tại Mỹ là 16 0000 người, thấp hơn so với trước kia khi mà chiếc máy tính đầu tiên MITS Altair 2800 ra đời năm 1975. Trong lúc đó, ngành công nghiệp sản xuất máy tính vô cùng hiệu quả nổi lên ở châu Á, với khoảng 1,5 triệu nhân công gồm người làm việc ở nhà máy, kỹ sư và quản lý. Lớn nhất trong những công ty đó là Hon Hai Precision Industry, còn được biết đến với tên Foxconn. Công ty này có tỷ lệ tăng trưởng đáng kinh ngạc, đầu tiên ở Đài Loan rồi đến Trung Quốc. Doanh thu năm ngoái của công ty là 62 tỷ $, lớn hơn Apple, Microsoft, Dell,Intel. Foxcon có trên 800 000 lao động hơn tổng cộng của tất cả những doanh nghiệp đứng đầu trên thế giới như Apple, Dell, Microsoft, Hewlett-Packard, Intel và Sony.